Đồ chơi xả stress bằng giấy là những món bạn tự gấp từ một tờ A4 để tay có việc làm trong vài phút nghỉ: pháo giấy kêu “bụp”, trò bói giấy, ếch nhảy, lò xo giấy, bóng giấy thổi phồng, squishy giấy và khối vô cực lật mãi không hết. Món dễ nhất làm xong trong 1 phút, món khó nhất mất khoảng nửa tiếng, và gần như không tốn tiền.
Bé Mây xếp 7 món theo độ khó tăng dần.
Vì sao nên tự làm đồ chơi bằng giấy?
Các món gấp giấy có cử động như ếch nhảy, bói giấy hay pháo giấy thuộc nhóm “action origami”, tức origami làm ra để chơi chứ không chỉ để ngắm. Chúng có từ rất lâu, trước cả khi fidget spinner hay pop it nổi lên.
Bé Mây không nói gấp giấy chữa được stress, vì nghiên cứu về đồ chơi nghịch tay vẫn chưa thống nhất. Nhưng gấp giấy có vài điểm cộng dễ thấy:
- Rời màn hình vài phút: mắt nghỉ, tay bận, đầu óc tạm quên bài tập.
- Có thành phẩm: làm xong có món để chơi, để tặng bạn cùng bàn.
Nếu bạn thích mua sẵn một món bóp êm tay để trên bàn, xem thêm bài đồ chơi xả stress cho nữ.
Chuẩn bị gì để làm đồ chơi xả stress bằng giấy?
- Giấy A4: giấy in 70–80gsm cho pháo giấy, bóng thổi; giấy dày hơn khoảng 100gsm cho ếch nhảy và khối vô cực để cứng cáp.
- Kéo nhỏ, thước, bút chì để cắt hình vuông và kẻ dải giấy.
- Băng keo trong hoặc keo dán giấy cho lò xo giấy, squishy và khối vô cực.
- Bút màu để trang trí, viết lời nhắn trong bói giấy.
Vở vẽ Klong MS702 khổ A4 (22 × 29,7 cm), 24 tờ giấy 100gsm có đường xé, tách từng tờ ra gấp rất gọn. Giấy dày nên ếch nhảy bật tốt, khối vô cực đứng dáng, lại vẫn dùng để vẽ, tô màu được.
Bảng so sánh nhanh 7 món đồ chơi bằng giấy tự làm
| Món | Giấy cần | Thời gian | Kiểu chơi | Độ khó |
|---|---|---|---|---|
| 1. Pháo giấy | 1 tờ A4 | 1–2 phút | Vung tay, nghe tiếng “bụp” | Rất dễ |
| 2. Bói giấy | 1 hình vuông | 5 phút | Đóng mở bằng ngón tay | Dễ |
| 3. Ếch nhảy | 1/4 tờ A4 dày | 5 phút | Bấm cho bật nhảy | Dễ |
| 4. Lò xo giấy | 2 dải giấy | 5–10 phút | Kéo dãn, bóp xẹp | Dễ |
| 5. Bóng giấy thổi | 1 hình vuông | 5–10 phút | Thổi phồng, tung hứng | Trung bình |
| 6. Squishy giấy | 2 tờ + băng keo | 30 phút | Bóp mềm | Trung bình |
| 7. Khối vô cực | 3–4 tờ A4 | 30–45 phút | Lật vòng không hết | Khó |
4 món dễ: làm xong trong 10 phút
1. Pháo giấy kêu “bụp”
- Gập đôi tờ A4 theo chiều dài rồi mở ra để có nếp giữa.
- Gập 4 góc vào sát nếp giữa.
- Gập lại theo nếp giữa (các góc nằm bên trong), được hình thang dài.
- Gập đôi hình thang từ trái sang phải để có nếp, mở ra, rồi gập hai đầu nhọn xuống cho cạnh trùng nếp giữa.
- Gập đôi cả miếng theo chiều ngang, phần túi giấy nằm bên trong.
Cầm ở hai đầu nhọn, giơ cao và vung tay xuống thật nhanh, túi giấy bung ra kêu “bụp”. Gấp lại túi là chơi tiếp. Tiếng khá to, đừng vung sát tai người khác hay trong giờ học nhé.
2. Bói giấy (bói ngón tay)
- Dùng hình vuông, gập hai đường chéo rồi mở ra.
- Gập 4 góc vào tâm, lật mặt sau, lại gập 4 góc vào tâm lần nữa.
- Mặt trên viết 8 con số, mặt ngoài cùng tô 4 màu, dưới mỗi nắp số viết một lời nhắn.
- Gập đôi, luồn ngón cái và ngón trỏ hai tay vào 4 túi bên dưới, đóng mở theo hai chiều.
Phiên bản “chống stress” của bé Mây: thay lời bói bằng nhiệm vụ nhỏ như “uống một cốc nước”, “vươn vai 10 giây”, “nhắn khen một người bạn”. Bốc trúng ô nào làm ô đó.
3. Ếch nhảy
- Cắt 1/4 tờ A4 dày (khoảng 10,5 × 14,8 cm). Gập góc trên bên phải xuống cạnh trái, mở ra; làm tương tự với góc trái, được chữ X ở đầu tờ.
- Gập ngang qua tâm chữ X, mở ra, rồi gom hai bên vào để đầu tờ thành hình tam giác.
- Gập hai góc của tam giác lên đỉnh để làm chân trước.
- Gập hai mép dọc của thân vào giữa.
- Gập phần đuôi lên sát tam giác, rồi gập ngược một nửa xuống để thành chiếc lò xo chữ Z.
Lật ếch lại, ấn ngón tay vào mép sau rồi trượt ra, ếch sẽ bật lên. Giấy càng cứng ếch nhảy càng xa, nên chọn giấy dày.
4. Lò xo giấy
- Cắt 2 dải giấy rộng khoảng 2 cm, dài bằng chiều dài tờ A4. Muốn dài hơn thì dán nối thêm.
- Dán hai đầu dải chồng lên nhau thành hình chữ L.
- Gập dải dưới đè lên dải trên, rồi gập dải kia đè lại, cứ luân phiên tới hết.
- Dán đầu cuối cho khỏi bung.
Kéo ra là dãn, bóp vào là xẹp, nghịch rất cuốn tay. Dùng hai màu giấy cho đẹp.
Kéo thủ công C09 dài 10 cm, có bao trắng bảo vệ lưỡi, cắt hình vuông, dải giấy hay sticker đều gọn. Nhỏ nên vừa hộp bút, giờ nghỉ lấy ra làm ngay một chú ếch.
Gấp xong rồi còn muốn vui thêm? Góc Vui xíu của Meily toàn món nhỏ giúp bạn cười một cái giữa ngày bận.
Ghé góc Vui xíu2 món trung bình: bóng giấy thổi và squishy giấy
5. Bóng giấy thổi phồng
- Dùng hình vuông, gập hai đường chéo, lật mặt, gập đôi theo chiều ngang. Gom các nếp lại thành hình tam giác hai lớp.
- Gập hai góc đáy của lớp trên lên đỉnh, được hình thoi nhỏ. Lật mặt và làm tương tự.
- Gập hai góc bên của hình thoi vào giữa, hai mặt như nhau.
- Gập các vạt nhỏ phía trên xuống và nhét vào túi vừa tạo.
- Thổi nhẹ vào lỗ nhỏ ở đầu dưới, quả bóng giấy sẽ phồng lên.
Tung hứng hay bóp nhẹ đều được, xẹp thì thổi lại.
6. Squishy giấy
Vẽ hình lên hai tờ giấy, tô màu, bọc băng keo trong, cắt viền, nhồi ruột rồi dán kín, thế là có món bóp mềm hình đồ ăn hay con vật. Bé Mây đã có bài chi tiết cách làm squishy bằng giấy với 6 bước và cả cách không cần băng dính.
Tập 30 tờ giấy gấp K237 in màu sẵn mẫu, có cấp độ từ cơ bản tới thử thách. Hợp khi bạn muốn đổi gió sau các món gấp từ A4, vừa thư giãn vừa luyện khéo tay.
Món khó: khối vô cực bằng giấy
Khối vô cực (infinity cube) gồm 8 khối lập phương nhỏ nối bằng bản lề băng keo, lật vào lật ra mãi không hết vòng. Món này nghịch “nghiện” nhất nhưng cũng tốn công nhất.
- Làm 8 khối lập phương: vẽ hình khai triển chữ thập (6 ô vuông cạnh 3–4 cm, thêm vạt dán) lên giấy dày, cắt, gập, dán. Mỗi tờ A4 vẽ được khoảng 2–3 hình.
- Xếp 2 hàng, mỗi hàng 4 khối, cùng màu quay lên.
- Dán bản lề theo cặp: dán băng keo nối các khối ở hai đầu, gập bản lề ra sau rồi dán mặt đối diện.
- Xoay khối nằm nghiêng, dán tiếp bản lề theo chiều còn lại, lật mặt dưới lên làm tương tự, cuối cùng nối 4 khối còn rời.
Phần dán bản lề xem video sẽ dễ hơn. Bạn có thể tham khảo các video gấp khối vô cực bằng giấy rồi làm theo từng bước.
Mẹo để đồ chơi giấy bền và an toàn
- Miết nếp thật sắc bằng thước để đồ chơi đúng dáng, bền.
- Bọc băng keo trong ở chỗ hay chạm như lò xo ếch, bản lề khối vô cực để đỡ rách.
- Em nhỏ dùng kéo cần người lớn ngồi cạnh, và cẩn thận mép giấy cứa tay.
- Pháo giấy và ếch nhảy chơi lúc giải lao, tránh hướng vào mặt người khác.
Thích squishy giấy hình đồ ăn? Bé Mây có sẵn 10 mẫu squishy giấy đồ ăn để in và tô.
Câu hỏi thường gặp
Đồ chơi xả stress bằng giấy nào dễ làm nhất?
Pháo giấy, chỉ cần một tờ A4 và khoảng 1–2 phút. Tiếp theo là bói giấy và lò xo giấy, khoảng 5 phút mỗi món.
Đồ chơi bằng giấy tự làm có cần keo không?
Pháo giấy, bói giấy, ếch nhảy và bóng thổi chỉ cần gấp. Lò xo giấy, squishy giấy và khối vô cực cần băng keo hoặc keo dán giấy.
Nên dùng giấy gì để gấp đồ chơi xả stress tự làm?
Giấy in 70–80gsm cho các món gấp nhiều lớp như pháo giấy, bóng thổi. Giấy khoảng 100gsm cứng hơn, hợp ếch nhảy và khối vô cực.
Squishy giấy có phải đồ chơi xả stress bằng giấy không?
Có, và là món bóp mềm duy nhất trong danh sách này.
Nguồn tham khảo
- Wikipedia: Action origami và Paper fortune teller (nguồn gốc các món origami để chơi).
- Origami Way và PBS Parents: cách gấp pháo giấy từ tờ giấy chữ nhật.
- Red Ted Art và Origami-Instructions: cách gấp ếch nhảy từ giấy chữ nhật.
- Teach Starter: các bước ghép khối vô cực từ 8 khối lập phương.
- Scientific American: bàn về đồ chơi nghịch tay và sự tập trung.
Bé Mây tham khảo nhiều nguồn rồi viết lại theo cách của Meily cho dễ làm nhất.
