Bút brush là gì? Chọn bút brush lettering cho người mới và luyện nét đầu tiên

Bút brush là bút có đầu ngòi mềm, đàn hồi giống đầu cọ: ấn nhẹ cho nét mảnh, ấn mạnh cho nét đậm. Nhờ vậy chỉ một cây bút, bạn viết được kiểu chữ “nét thanh nét đậm” gọi là brush lettering, rất hợp để viết tiêu đề sổ, thiệp và vở. Bé Mây giải thích bút brush là gì, cách chọn cây đầu tiên và 8 nét luyện tập để bạn viết được chữ đẹp sau một tuần.

Bút brush là gì? Khác bút lông và bút line thế nào?

Đầu bút brush thường làm từ sợi tổng hợp (polyester, acrylic) ép chặt, hoặc từ chùm lông mềm như cọ thật. Khi bạn tăng lực tay, đầu ngòi cong và xoè ra nên nét to; giảm lực, đầu ngòi thu nhọn lại nên nét mảnh. Đây là điểm khác biệt lớn nhất so với các loại bút khác.

Loại bút	Đầu ngòi	Nét viết	Dùng cho
Bút brush	Mềm, đàn hồi, nhọn	Thay đổi to nhỏ theo lực tay	Brush lettering, tiêu đề, tô mảng
Bút line (fineliner)	Cứng, cỡ cố định 0.05–0.8 mm	Đều nét	Viết chữ nhỏ, đi viền, vẽ doodle
Bút lông dạ thường	Cứng hoặc vát, không đàn hồi	Gần như đều nét	Tô màu, ghi bảng, đánh dấu
Bút lông thư pháp truyền thống	Lông thú, chấm mực	Rất linh hoạt	Thư pháp Việt, chữ Hán

Nói gọn: bút line cho bạn nét đều để viết nội dung, còn bút brush cho bạn nét có nhịp điệu để làm điểm nhấn. Hai loại bổ sung cho nhau, xem thêm bài bút line là gì nếu bạn chưa có cây đi nét.

Brush lettering khác calligraphy thế nào?

Calligraphy (thư pháp) là nghệ thuật viết chữ đẹp nói chung, có nhiều trường phái và dụng cụ như ngòi kim loại chấm mực, bút lông. Brush lettering là một nhánh hiện đại dùng bút brush, chữ thường thoải mái, uốn lượn, không đòi hỏi tỉ lệ khắt khe như thư pháp cổ điển. Vì vậy brush lettering dễ bắt đầu hơn cho học sinh.

Chọn bút brush lettering cho người mới

Đầu ngòi cứng hay mềm?

Ngòi sợi ép chặt (thường gọi là “soft tip” hoặc đầu dạ mềm) có độ đàn hồi vừa phải, dễ kiểm soát, phù hợp người mới. Ngòi lông như cọ thật mềm hơn, nét đẹp và bay hơn nhưng khó điều khiển, nên để sau khi đã quen tay.

Đầu ngòi to hay nhỏ?

Ngòi to (khoảng 2–3 mm) khiến sai sót lộ rõ, nhờ đó bạn nhận ra lỗi và sửa nhanh hơn. Ngòi nhỏ (1–2 mm) hợp để viết tiêu đề trong vở, ô lịch. Người mới nên có một cây ngòi vừa và một cây nhỏ.

Có nên chọn bút brush 2 đầu?

Có, nếu bạn làm sổ học tập. Bút brush 2 đầu (dual tip) có một đầu brush để viết tiêu đề, một đầu liner mảnh để viết chữ nhỏ hoặc thêm dấu tiếng Việt. Một cây làm được hai việc, hộp bút gọn hơn.

Nếu thích viết chữ đen kiểu thư pháp hiện đại, bút brush Baoke mực đen (bơm thêm mực được) là lựa chọn lâu dài. Muốn tiêu đề lấp lánh thì có bút brush ánh kim 6551BR, viết được cả trên giấy, gỗ, ly.

Xem tất cả Bút calligraphy →

Cách viết brush lettering: 3 nguyên tắc cốt lõi

1. Nét lên mảnh, nét xuống đậm. Đây là quy tắc vàng. Mỗi khi tay kéo bút đi xuống thì ấn mạnh, đi lên thì nhấc nhẹ chỉ còn đầu ngòi chạm giấy.
2. Cầm bút nghiêng khoảng 45 độ. Nghiêng bút giúp đầu ngòi nằm xuống giấy khi ấn, tạo nét đậm mà không bẻ ngòi. Cầm bút dựng đứng là lý do số một khiến đầu brush bị toè.
3. Viết chậm, nhấc bút giữa các nét. Khác viết tay thường, brush lettering ghép chữ từ nhiều nét riêng. Viết xong một nét, nhấc bút, đặt lại, viết nét tiếp theo.

8 nét cơ bản khi luyện bút brush

Gần như mọi chữ cái trong brush lettering đều ghép từ vài nét cơ bản. Tập kỹ các nét này trước khi viết chữ, bạn sẽ tiến bộ nhanh hơn nhiều so với viết cả câu ngay từ đầu. Kẻ hai đường ngang cách nhau khoảng 1 cm để làm “dòng chữ” rồi tập mỗi nét một hàng.

Nét	Cách viết	Có trong chữ
1. Nét lên	Từ dòng dưới kéo lên, lực rất nhẹ, nét mảnh	Nét nối giữa các chữ
2. Nét xuống	Từ dòng trên kéo xuống, ấn đều, nét đậm	i, t, l
3. Nét móc dưới (chữ u)	Xuống đậm, cong ở đáy, nhẹ dần khi đi lên	u, a, d
4. Nét móc trên (chữ n)	Lên mảnh, cong ở đỉnh, ấn dần khi đi xuống	n, m, h
5. Nét móc kép	Kết hợp móc trên rồi móc dưới liền một nét	n, m, y
6. Hình bầu dục	Bắt đầu ở khoảng 2 giờ, đi ngược chiều kim đồng hồ, bên trái đậm, bên phải mảnh	o, a, d, g
7. Vòng lên	Nét mảnh đi lên cao, vòng lại rồi xuống đậm	b, h, k, l
8. Vòng xuống	Xuống đậm qua dòng dưới, vòng lại đi lên mảnh	g, y, j

Khi đã quen, bạn ghép nét: chữ “a” là hình bầu dục cộng nét móc dưới, chữ “m” là nét xuống cộng hai nét móc trên. Viết thử các chữ ngắn như “mây”, “hello”, “study” trước khi viết câu dài.

Viết chữ có dấu tiếng Việt

Dấu tiếng Việt dễ làm chữ brush rối. Bé Mây hay viết phần chữ cái trước, sau đó thêm dấu bằng đầu liner mảnh hoặc đầu ngòi brush với lực rất nhẹ, dấu nhỏ và hơi nghiêng theo chữ. Tiêu đề ngắn 1–3 chữ sẽ dễ đẹp hơn cả câu dài.

Lịch luyện bút brush 7 ngày và lỗi người mới hay gặp

• Ngày 1–2: mỗi ngày 10 phút tập nét lên, nét xuống, móc dưới, móc trên. Mỗi nét một hàng, giữ khoảng cách đều.
• Ngày 3–4: thêm móc kép, bầu dục, vòng lên, vòng xuống. Chú ý chỗ chuyển từ mảnh sang đậm phải mượt.
• Ngày 5: viết từng chữ cái thường a–z, mỗi chữ 3 lần.
• Ngày 6: viết từ ngắn, tập nét nối mảnh giữa các chữ.
• Ngày 7: viết tiêu đề thật cho trang sổ tuần tới, thêm khung hoặc bóng chữ.

5 lỗi thường gặp

1. Viết trên giấy nhám: giấy vở thường, giấy tái chế bề mặt ráp làm đầu ngòi nhanh toè. Nên tập trên giấy mịn, láng, từ khoảng 100 gsm.
2. Cầm bút quá chặt, ấn quá mạnh: ngòi bị dồn lực sẽ mất độ nhọn. Lực vừa đủ để nét đậm là được.
3. Viết nhanh như chữ thường: tốc độ nhanh làm nét lên cũng bị đậm. Hãy chậm lại.
4. Chỉ tập chữ, bỏ qua nét: nét cơ bản chưa vững thì chữ khó đều.
5. Cất bút sai cách: nên cất bút nằm ngang, đậy nắp kín để mực phân bố đều và ngòi không khô.

Viết được tiêu đề rồi, bạn có thể xem thêm ý tưởng trang trí bullet journal để phối chữ brush với doodle, washi. Muốn xem tay người khác chuyển lực thế nào, tìm YouTube với cụm brush lettering basic strokes hoặc luyện viết brush lettering.

Câu hỏi thường gặp

Bút brush là gì, dùng để làm gì?

Bút brush là bút có ngòi mềm đàn hồi như đầu cọ, nét to nhỏ thay đổi theo lực tay. Dùng để viết brush lettering, tiêu đề sổ, thiệp và tô mảng màu nhỏ.

Người mới nên mua bút brush 2 đầu hay 1 đầu?

Nếu dùng cho sổ học tập, bút brush 2 đầu tiện hơn vì có thêm đầu liner viết chữ nhỏ và dấu. Nếu chỉ tập nét, một cây brush ngòi vừa 2–3 mm là đủ.

Bút lông đầu cọ có viết brush lettering được không?

Được. Bút lông đầu cọ mềm hơn ngòi sợi ép, nét bay và đẹp nhưng khó kiểm soát, nên tập với ngòi sợi trước rồi chuyển sang.

Bao lâu thì viết brush lettering đẹp?

Nắm được nguyên tắc nét thanh nét đậm chỉ mất một hai buổi. Để chữ đều và tự nhiên thường cần vài tuần đến vài tháng tập đều đặn mỗi ngày.

Nguồn tham khảo

Bé Mây tổng hợp kỹ thuật từ các trang hướng dẫn brush lettering, rồi viết lại và thêm phần chữ có dấu cho người Việt:

• Zebra Pen: Brush lettering for beginners
• Kelly Creates: 8 nét brush lettering cơ bản
• Loveleigh Loops: cách dùng bút brush
• By Heidi Grace: giữ ngòi brush không bị toè
• Skillshare: Brush lettering guide