Bút chì màu loại nào tốt còn tùy bạn dùng để làm gì: gốc sáp mềm, lên màu dày, dễ tô và rẻ, hợp người mới và tô sổ; gốc dầu lõi chắc, giữ nét nhọn, chồng được nhiều lớp, hợp vẽ chi tiết; chì màu nước tô xong quét nước sẽ loang như màu nước. Nếu hay tô sai, có thêm loại chì màu xóa được. Bé Mây so sánh từng loại và chỉ cách thử bút trước khi mua.
Bút chì màu loại nào tốt? Nhìn nhanh 4 nhóm chính
Lõi chì màu gồm bột màu (pigment) trộn với chất kết dính. Chất kết dính quyết định “tính nết” của cây bút: nhiều sáp thì mềm, trơn; nhiều dầu thì khô và chắc hơn; có chất tan trong nước thì gặp nước sẽ hoà ra. Đây là bảng so sánh tổng quát:
| Loại | Cảm giác khi tô | Điểm mạnh | Điểm yếu | Hợp với |
|---|---|---|---|---|
| Gốc sáp | Mềm, trơn, “bơ” | Lên màu nhanh, dễ hoà màu, giá dễ chịu | Mau mòn, khó giữ đầu nhọn, tô dày có thể nổi lớp mờ sáp | Người mới, tô sổ, tô tranh tô màu |
| Gốc dầu | Khô hơn, chắc tay | Giữ nét nhọn, chồng nhiều lớp, ít vụn | Giá thường cao hơn, cần kiên nhẫn tô nhiều lớp | Vẽ chi tiết, chân dung, minh hoạ |
| Chì màu nước | Như chì thường khi khô | Quét nước là loang như màu nước, mang đi tiện | Cần giấy dày chịu nước | Vẽ phong cảnh, ký hoạ du lịch |
| Chì màu xóa được | Nhẹ, nét thanh | Tẩy được khi tô sai | Màu thường không đậm bằng loại thường | Phác thảo màu, người hay sửa |
Ngoài ra còn có chì màu ánh kim (metallic) và bút chì cầu vồng nhiều màu trong một lõi, thiên về trang trí.
Bút chì màu gốc sáp: lựa chọn dễ nhất cho người mới
Phần lớn hộp chì màu học sinh trên thị trường là gốc sáp. Lõi mềm nên chỉ cần tô nhẹ là màu đã lên, rất hợp khi bạn muốn tô kín mảng nhanh: tô tranh, tô sổ tay, trang trí thiệp.
Nhược điểm là đầu chì mòn nhanh, phải gọt thường xuyên, và khi tô thật dày, theo thời gian có thể xuất hiện một lớp mờ trắng trên bề mặt (hiện tượng “wax bloom”). Lớp này thường lau nhẹ bằng khăn mềm là hết.
Mẹo chọn: hộp 12 màu là đủ để tập, vì bạn có thể chồng màu để ra màu mới. Chỉ khi thật sự mê vẽ mới cần nâng lên 24–48 màu.
12 màu cơ bản, lõi lên màu rõ, vỏ gỗ dễ gọt, hộp gọn 20 × 8 cm. Hợp tô sổ, vẽ minh hoạ nhỏ hay tập tô màu mà không tốn nhiều tiền.
Bút chì màu gốc dầu: khi nào đáng nâng cấp?
Bút chì màu gốc dầu có lõi chắc hơn, mỗi nét để lại lớp màu mỏng. Nghe thì có vẻ “kém đậm”, nhưng chính vì mỏng nên bạn chồng được rất nhiều lớp: vàng lên đỏ ra cam, xanh lên tím ra chàm, màu chuyển mượt và sâu. Đầu chì giữ nhọn lâu nên vẽ lông mi, tóc, gân lá rất sắc.
Bạn nên nâng cấp lên gốc dầu khi:
- Bắt đầu vẽ chân dung, động vật, đồ vật có nhiều chi tiết nhỏ.
- Thấy chì sáp bị “trơn”, chồng tới lớp thứ ba là màu không ăn nữa.
- Muốn tranh giữ lâu, ít bị mờ bề mặt.
Hộp 12 bút chì màu gốc dầu lên màu tươi, dễ hoà màu, đặc biệt là tẩy được khi tô nhầm. Lõi thay thế được và có kèm gọt chì, hợp bạn đã quen tay muốn tô nhiều lớp mà vẫn yên tâm sửa.
Nếu bạn đã có hộp màu và chỉ cần điểm sáng, điểm tối cho tranh, một cặp chì gốc dầu đen và trắng là món đáng có: chì trắng chấm điểm sáng trên mắt, mép môi, giọt nước.
Hai cây chì gốc dầu đen và trắng, lõi mịn, độ cứng vừa, dễ tán. Dùng để nhấn chiều sâu và chấm điểm sáng cho tranh chì màu, nhất là tranh chân dung.
Chì màu nước và bút chì màu xóa được
Chì màu nước dùng thế nào?
Chì màu nước (watercolor pencil) trông y hệt chì màu thường. Khác ở chỗ khi quét cọ ướt lên nét chì, màu sẽ tan và loang ra. Có vài cách dùng:
- Tô khô rồi quét nước: cách phổ biến nhất, tô mảng nhanh, màu đều.
- Tô lên giấy đã ẩm: nét chì “tan” ngay, màu đậm và rực hơn.
- Chấm đầu chì vào nước rồi vẽ: nét đậm lúc đầu, nhạt dần khi bút khô.
Lưu ý quan trọng: đã dùng nước thì phải dùng giấy chịu nước, khoảng 300 gsm. Nếu bạn đang phân vân, đọc thêm bài cách vẽ màu nước không bị cong giấy để giấy không gợn sóng.
Bút chì màu xóa được có tốt không?
Loại này cho phép tẩy bằng gôm khi tô sai, hợp để phác bố cục bằng màu thay vì chì đen (nét chì đen dễ làm bẩn màu sáng). Đổi lại, màu thường nhẹ hơn. Bạn có thể dùng chì xóa được để phác, rồi tô chồng bằng chì thường.
Chọn đúng loại chì màu là tô sướng tay hơn hẳn. Ghé xem các hộp chì màu đang có ở Meily nha.
Xem bút chì màuBút chì màu pastel và chì ánh kim: dòng trang trí
Từ “pastel” hay bị hiểu theo hai nghĩa. Một là tông màu pastel (hồng phấn, xanh bạc hà, vàng kem) mà nhiều hộp chì màu thường có. Hai là phấn tiên / phấn pastel, dạng thỏi phấn mềm, tán bằng ngón tay, không phải bút chì. Khi mua, đọc kỹ mô tả để khỏi nhầm.
Chì ánh kim lấp lánh rất đẹp trên giấy đen, giấy kraft, thiệp tối màu. Còn bút chì cầu vồng (nhiều màu trong một lõi) vẽ ra một nét chuyển màu, vui để viết tiêu đề và tô nền sổ.
Bút chì màu loại nào tốt cho bạn? Cách thử khi mua
Dù mua online hay tại cửa hàng, bạn có thể dựa vào 5 tiêu chí:
- Mục đích: tô sổ, tô tranh tô màu thì gốc sáp; vẽ chi tiết thì gốc dầu; muốn hiệu ứng loang thì chì màu nước.
- Độ lên màu: tô thử một ô nhỏ với lực tay nhẹ. Bút tốt cho màu rõ mà không phải đè mạnh.
- Độ gãy lõi: gọt thử. Lõi bị gãy vụn liên tục là dấu hiệu lõi kém hoặc bút từng bị rơi.
- Số màu: 12 màu đủ tập; 24 màu thoải mái hơn cho tranh phong cảnh; nhiều hơn thì dành cho người vẽ thường xuyên.
- Vỏ gỗ: gỗ mềm, gọt mượt, không xơ, lõi nằm chính giữa thân bút.
Đừng quên giấy. Chì màu lên đẹp nhất trên giấy hơi nhám, đủ dày (từ khoảng 120 gsm trở lên) để chồng màu không bị bóng hay rách. Muốn biết cách tô đều, chồng màu, chuyển màu thì xem bài cách tô màu bút chì màu cho đẹp.
Bộ 20 tờ A4+ dày 300 gsm, mặt nhám tăng độ bám chì sáp và màu vẽ, ít cong vênh. Hợp tô chồng nhiều lớp chì màu mà giấy không bị “trơn” lì.
Câu hỏi thường gặp
Người mới nên mua bút chì màu gốc dầu hay gốc sáp?
Gốc sáp dễ dùng và rẻ hơn, hợp để làm quen. Khi bạn bắt đầu vẽ chi tiết và cần chồng nhiều lớp, hãy nâng lên gốc dầu.
Bút chì màu xóa được có đậm không?
Thường nhạt hơn chì màu thường một chút vì phải giữ khả năng tẩy. Nó hợp để phác thảo bằng màu, sau đó tô chồng bằng chì thường.
Bút chì màu gốc dầu và gốc sáp dùng chung được không?
Được. Nhiều người tô nền bằng gốc sáp cho nhanh, rồi dùng gốc dầu vẽ chi tiết và nhấn nét ở các lớp trên.
Chì màu nước có dùng như chì màu thường được không?
Được. Không quét nước thì nó vẫn tô như chì màu bình thường, chỉ cần tránh để tranh dính nước nếu bạn không muốn màu loang.
Nguồn tham khảo
Bé Mây tham khảo kiến thức về chất liệu chì màu từ các nguồn sau và viết lại theo kinh nghiệm thực hành:
